Train The Trainer là gì, ai cần học? Ba nhóm người trainer Lê Văn Cương nhắm tới và cách tự kiểm tra mình

Train The Trainer, dịch sát là "đào tạo người đào tạo", là chương trình thứ hai trong bộ Stage Mastery của trainer Lê Văn Cương. Nó không dạy anh chị một nghề mới. Nó dạy cách truyền lại cái nghề anh chị đã có. Bài này dựa trên hồ sơ khách hàng của chương trình, trả lời hai câu: Train The Trainer là gì, và ai thật sự cần học nó.

Train The Trainer là gì

Hiểu đơn giản, đây là lớp học dành cho người sẽ đứng lớp. Học viên không đến để học thêm chuyên môn, vì chuyên môn họ đã có. Họ đến để học bốn việc mà hồ sơ chương trình ghi rõ:

• Thiết kế khoá học và bài giảng có phương pháp.
• Dẫn lớp cuốn hút, có tương tác.
• Chuyển chuyên môn thành nội dung học viên hiểu và làm được.
• Cầm được lớp đông.

Việc thứ ba là trái tim của chương trình. Người giỏi nghề thường nói bằng ngôn ngữ của người trong nghề: tắt bước, dùng thuật ngữ, coi nhiều thứ là hiển nhiên. Người mới nghe thì gật đầu, về nhà không làm lại được. Train The Trainer dạy cách đi chậm lại, chia nhỏ, sắp thứ tự, để kiến thức đi từ đầu người dạy sang tay người học.

Ba nhóm người cần học Train The Trainer

Hồ sơ chương trình mô tả chân dung học viên bằng một câu: biết làm, nhưng chưa biết truyền đạt và thiết kế khoá học. Câu đó áp vào ba nhóm người cụ thể.

1. Trainer nội bộ doanh nghiệp

Người được giao đào tạo nhân viên mới, đào tạo quy trình, đào tạo sản phẩm. Họ thường được chọn vì làm giỏi nhất, không phải vì dạy giỏi nhất. Khi dạy không hiệu quả, nhân viên mới học chậm, và người giỏi nhất lại phải kèm tay từng người.

2. Chuyên gia muốn đi dạy

Người có nhiều năm làm nghề, có kết quả thật, muốn mở lớp chia sẻ hoặc được mời dạy. Họ có đủ chất liệu, nhưng chưa có khung để biến chất liệu đó thành một khoá học có đầu có cuối.

3. Leader muốn đào tạo đội ngũ bài bản

Trưởng nhóm, quản lý, người dẫn hệ thống. Họ đang dạy mỗi ngày qua họp, kèm cặp, chia sẻ kinh nghiệm, nhưng làm theo cảm tính. Muốn đội ngũ lớn lên mà không phụ thuộc vào mình, họ cần dạy có phương pháp.

Năm nỗi đau thường gặp trước khi học

Hồ sơ chương trình chia nỗi đau của nhóm học viên này thành năm lớp. Anh chị đọc và xem mình đang đứng ở lớp nào.

• Về kỹ năng: giỏi việc nhưng dạy người khác không hiểu; lớp nhạt, học viên thụ động; không có giáo án hay phương pháp; cầm lớp đông thì đuối.
• Về hình ảnh: sợ bị so với trainer chuyên nghiệp, sợ học viên đánh giá là "dạy chán".
• Về cảm xúc, nỗi đau mạnh nhất: có nghề mà không truyền lại được, thấy phí hoài; muốn thành trainer mà không biết bắt đầu từ đâu.
• Rào cản niềm tin: nghĩ phải "có duyên sư phạm" mới dạy được; không có khung bài bản.
• Nỗi sợ rủi ro: đứng lớp thất bại một lần thì mất tự tin, mất luôn uy tín trainer.

Nỗi sợ cuối cùng giải thích vì sao nhiều người giỏi cứ hoãn mãi buổi dạy đầu tiên. Với họ, một buổi dạy hỏng không chỉ là một buổi dạy hỏng. Nó chạm vào hình ảnh chuyên gia mà họ đã mất nhiều năm xây. Bốn rào cản khác hay gặp ở người muốn làm trainer, như thiếu thời gian hay chưa biết bán, được phân tích riêng trong bài 4 cái nghẽn của người muốn làm trainer.

"Dạy học cần năng khiếu sư phạm" có đúng không

Đây là phản đối số một của người đang cân nhắc học. Câu trả lời của trainer Lê Văn Cương trong hồ sơ chương trình là: có công thức thiết kế và dẫn lớp, ai cũng học được.

Điều này không có nghĩa ai học xong cũng dạy hay như nhau. Nó có nghĩa là phần lớn những thứ người ta gọi là "duyên sư phạm" thật ra là kỹ năng tách được thành từng phần: mở bài thế nào để học viên muốn nghe tiếp, chia một quy trình dài thành mấy bước, lúc nào hỏi, lúc nào cho làm thử, lúc nào tổng kết. Đã tách được thì học được và luyện được. Người tự học thường phải mò mất nhiều năm. Người có khung thì rút ngắn được đoạn mò đó.

Nếu điều chặn anh chị không phải là kỹ năng mà là câu hỏi "mình đủ tư cách dạy chưa", bài "Tôi là ai mà dám dạy người khác?" viết riêng cho nỗi lo đó.

Học xong được gì: bốn nấc kết quả

Hồ sơ xếp lợi ích của chương trình thành bốn nấc, từ cái tối thiểu đến cái người học thường không ngờ tới:

• Thiết yếu: có khung thiết kế khoá học và kỹ năng đứng lớp cơ bản.
• Kỳ vọng: dẫn lớp cuốn, tương tác cao, học viên áp dụng được.
• Khao khát: thành trainer có thương hiệu, được mời dạy.
• Bất ngờ: mở nghề đào tạo thành một dòng thu nhập mới, nhân bản được chính mình.

Về mặt cảm xúc, hồ sơ ghi điều người học mong nhất là được tự hào vì truyền được nghề, thấy học viên thay đổi nhờ mình. Về mặt hỗ trợ, thứ họ cần là khung và giáo án mẫu, kèm coaching cách đứng lớp, chứ không phải thêm lý thuyết.

Tự kiểm tra: anh chị đã nên học Train The Trainer chưa

Trong Stage Mastery, ba chương trình xếp theo thứ tự: tự tin nói, rồi thành người dạy, rồi biến tri thức thành tài sản. Bảng so sánh của chương trình mô tả người hợp với Train The Trainer là người đã tự tin, muốn đi dạy, với nỗi đau lõi là có nghề mà không truyền được. Từ đó có ba câu tự hỏi:

1. Anh chị đã có chuyên môn hoặc kết quả thật chưa? Nếu chưa, việc trước mắt là làm nghề cho vững. Train The Trainer không thay được chuyên môn.
2. Anh chị đã đứng nói trước đám đông mà không run chưa? Nếu chưa, nên bắt đầu ở tầng thuyết trình. Bài thuyết trình tự tin cho chủ doanh nghiệp mô tả tầng này.
3. Vấn đề của anh chị là dạy không ai hiểu, hay là dạy mãi mà không thoát khỏi việc đổi thời gian lấy tiền? Nếu là cái đầu, Train The Trainer đúng chỗ. Nếu là cái sau, tầng tiếp theo là Học Viện Số, nơi kiến thức được đóng gói thành sản phẩm.

Người đứng lớp là ai

Trainer Lê Văn Cương đã huấn luyện hơn 10 năm với hơn 20.000 học viên, dẫn 25 lớp Trainer Mastery với hơn 600 chủ doanh nghiệp, từng là diễn giả Success Business Summit 2022 và Top 10 trainer Business Summit 2023. Muốn biết Trainer Mastery dạy những khối nội dung nào, anh chị đọc Trainer Mastery là gì. Còn muốn hiểu con người và chặng đường phía sau những con số đó, đọc Lê Văn Cương là ai.

"Biến chuyên môn của bạn thành một khoá đào tạo mà học viên nhớ và làm theo được."